Πέμπτη 20 Σεπτεμβρίου 2012
Τετάρτη 19 Σεπτεμβρίου 2012
Η Σαμαρκάνδη ...του Καζαντζακη
1929.... μπήκα στο Τουρκεστάν χωρίς άδεια, γιατί θέλω να δω τη Σαμαρκάνδη και τη Βουχάρα. Από τα παιδικάτα μου οι δύο αυτές πολιτείες με τάραζαν και πρέπει να τις δω - να λευτερωθώ. Όσο ταξιδεύω, νιώθω πως τo ταξίδι για μένα δεν είναι παρά ανάγκη ελευθερίας. Ό,τι έχει γοητέψει το νου και την καρδιά μου και με τρώει, τότε μόνο το νικώ και γλιτώνω από το να το δω, το χαρώ και προχωρήσω. Η Ρουσία πια για μένα είναι πίσου μου, δε νιώθω πια καμιά ανησυχία και λαχτάρα. Πάει! Θάμα ήταν, άπειρες χαρές, ο Βόλγας που κυλάει σα βασιλόφλεβα στο μεσοφρύδι μου. Δεν την αρνούμαι, την παίρνω μαζί μου, γίνεται αίμα μου, και πια όταν πεθυμώ τίποτα, εγώ και αυτή η Παλαιστίνη, η Ισπανία, το Σινά, τα νησιά της Ελλάδας, ό,τι είδα, πεθυμούμε μαζί - γιατί είμαστε πια ένα σώμα. Η Σειρήνα είναι σαν ψωμί και κρασί και με θρέφει. Χαίρομαι γιατί ολοένα νιώθω εντονώτερο en système d’ avalanche την καρδιά μου. Είναι νύχτα, φτάσαμε στη Tachkent, μα δε στάθηκα γιατί βιάζουμαι να πατήσω τη Σαμαρκάνδη. Αύριο μεσημέρι θα ’μαι εκεί. Ο Μέγας Αλέξανδρος, ο Ταμερλάνος, η γυναίκα που αγάπησε Bibi - Hαnum... Ανυπομονώ να δω τα περίφημα τζαμιά. Ήδη στο δρόμο ένιωσα πως μπήκα πια στην Ανατολή. Τα χιόνια λιώσαν, ο ποταμός Αμού-Δάρια, η λίμνη Αράλ, ξεσκλαβωμένοι από τους πάγους. Έπειτα η έρημη απέραντη του Καζακστάν, έπειτα καμήλες, σπίτια με δώματα, άντρες και γυναίκες με πλήθος χρώματα,
μιναρέδες λιγνοί στα χωριά, έπειτα μήλα άφθονα, και ήλιος και η γη σκεπασμένη χλόη και σε μια βδομάδα θα γιομώσει λουλούδια. Χαρά, ελευθερία, μοναξιά, σιωπή, άνοιξη γλυκύτατη στην καρδιά της Ασίας,η Σαμαρκάνδη περιμένει, πιο πέρα η Βουχάρα, πιο πέρα τα φημιστά ερείπια της παμπάλαιης πολιτείας Μερβ, που τη σκέπασε προ ενούς αιώνα α σιμούν... Kαι την ώρα που Σας γράφω, στο βαγόνι, στο τραπεζάκι μπροστά μου, ένας σωρός από τα περίφημα μήλα της Tachkent».
«Φτάσαμε στην Τασκένδη…
Νύχτα διάκρινα θαμαστά μήλα, έτρεξα… Θαμαστά, τεράστια μήλα,
και νιώθω πάλι πως όταν πεθάνω… μην ξεχάστε πως μια από
τις μεγαλύτερες χαρές της ζωής μου ήταν τα φρούτα. Και να μου
φέρετε σωρούς να τ’ αποχαιρετίσω… Βρίσκουμαι σε μια πόλη του
παραμυθιού από τις 1101 νύχτες [στη Σαμαρκάνδη]… Ως πολιτεία,
ως couleur asiatique, είναι απείρως ανώτερη της Ιερουσαλήμ. Εδώ
είναι η καρδιά της Ανατολής… Η Σαμαρκάνδη μου ήταν αποκάλυψη
θερμής, όλο χρώματα, Ανατολής. Η Βουχάρα έχει κάτι το κλασικό
ανατολίτικο: η γραμμή, το χρώμα, discrets και τρισχαριτωμένα για
μια ψυχή, που λαχταράει...''
''Σαμαρκάνδη" του Soyinka...
...η φωνή -οργισμένη μα και εσωστρεφής, μυστηριακή- μιας γης που φαντάζει τόσο μακρινή μα είναι τόσο κοντινή˙ η "Σαμαρκάνδη" του Soyinka μιλά με το δικό της τρόπο για μιαν αναζήτηση υπαρξιακή και πολιτική συνάμα, δείχνοντας πόσο κοντά βρίσκεται η μία στην άλλη (και το εκεί με το εδώ):
Καπνοί που λεηλατούν, κι έπειτα γυμνώνουν το μυαλό
Σε μια έκσταση άγνωστη στην αρχαία Σαμαρκάνδη -
αυτοί που τώρα ψάχνουν, ταξιδεύουν σε αχαρτογράφητες ρότες
Στις αγορές έξω απ' τον κόσμο, λιώνουν
Μέσα στις κηλίδες του ήλιου που παγιδεύτηκαν στα μάτια τους,
Ξαναβρίσκοντας την ολότητά τους μόνο εκείνοι ξέρουν που.
Δεν μπορώ να τριγυρνώ στις αγορές, φοβάμαι
Μήπως δω ξανά τη Σαμαρκάνδη, κι όμως θέλω να δω
Πώς η συναλλαγή υπάρχει μαζί με την αλλαγή, να δω
Πώς οι αγέραστες κότες με τις σκισμένες παντόφλες
Σ΄ετούτη εδώ την Ουτοπία -το λούμπειν προλ..., οι μαμές
Της αναπαραγωγής ενός νέου είδους, που χρίστηκαν του κόσμου μας
Κληρονόμοι - Πώς μεταμορφώθηκαν επιτέλους
Σε πριγκίπισσες και αρχόντισσες της γης της επαγγελίας
Το να "σκοτώσεις" σήμερα στην αγορά
Αποδεικνύεται ίσως υπερβολικά αληθινό, όταν οι φανατικοί περπατούν αλαζονικά ως μεσάζοντες
Στους άρχοντες της αγοράς ενός αθέατου παραδείσου
Από το τηγάνι μέχρι τον κλίβανο, από το Τέλμα της Απελπισίας
Μέχρι τους βρόμικους νερόλακκους, όλα ονομάστηκαν νόμος της αγοράς
Που απ' το βάλτο φτιάχνει τους παράνομους χοντρούς βατράχους - Φοβούμαι
Ένα βασίλειο της Μαφίας όπου η Σαμαρκάνδη δεν θα είναι παρά
ένα ακόμη πειθήνιο προτεκτοράτο, κι όμως θα διαφημίζεται
Ως ένας καταναλωτικός παράδεισος, εκεί που κάποιος θα λαχταρήσει
Τα βρώμικα από τη λάσπη χέρια μιας νεκρής Ουτοπίας
Πάντα υπάρχει η Σαμαρκάνδη...
Πάντα υπάρχει η Σαμαρκάνδη
Γιώργος Χαβουτσάς
Πάντα υπάρχει η Σαμαρκάνδη...
Πάντα υπάρχει η Σαμαρκάνδη.
Κι αν τα μάτια σου στρέφονται αλλού
σε τόπους άγνωστους ως τώρα
για τις συντεταγμένες του χάρτη
σε κάποιο πρόσωπο που αποσπά την προσοχή
χωρίς να το αξίζει
πάντα υπάρχει η Σαμαρκάνδη
κι απ' των μαντατοφόρων της τις αντηχήσεις
απ' τους τεράστιους υπόγειους εξάντες
συνεχώς αναπηδά το δίκαιό της
το δίκαιό της, μα το θεό:
τους ανθρώπους κι αν πάρει ο θάνατος
στο τέλος πάντα απ 'τις μάταιες πράξεις τους
να μένει κάτι.
Σαμαρκάνδη, 14/8/2000
Πέμπτη 13 Σεπτεμβρίου 2012
Δευτέρα 13 Αυγούστου 2012
Κυριακή 29 Ιανουαρίου 2012
Σάββατο 28 Ιανουαρίου 2012
Gaukhar - the leader of Samarkand amazons
Legends about Kyrk-Kyz - Forty girls
During old times when on steppe of open spaces ploughed nomad tribes, equally with men with the weapon in hands women were at war also. Girls valiantly skipped on horses, neatly shot from a bow, skillfully threw axes, bravely fought on sabres, safely entered Single combat with the opponent. They have been incorporated in groups from forty girls, and in the chapter "Kyrk Kyz" there was the most courageous, skilled and skillfully owning the weapon warrior. These groups could be united, and the whole army which represented powerful and dangerous force for the enemy. The group "Kyrk Kyz" was in the garrison fortress Kyrk Kyz-Tepe located within the limits of Samarkand region (near the modern airport). The enemy army has approached to the walls of a fortress siege. The Samarkand girls, under leadership of Gauhar have lost count of days and nights, reflecting attacks of the opponent. A lot of enemies dead in this war. Numbers and warrior have thinned. There was one Gauhar and some its girls, and help did not go, probably, prepared for defense of city. Burned a fortress, walls are torn down. Having collected all the remained quivers with arrows, Gauhar neatly amazed soldiers of the enemy. When fatally hurt Gauhar had terminated the arrows, she has crept out of a fortress.
The soldiers of the opponent who was ready to kill the defender of a fortress, have stood in catalepsy. Gauhar has slowly risen, from the head blood helmet has fallen, and magnificent plait scattered on armour-clad iron. Warrior has lifted a sabre and with an anguish has spoken: "I - Gauhar, my group of girls "Kyrk Kyz" was lost in fight, and I cause on a duel of your commander". The army has answered with the amazed roar. The leader has thrown a penetrating glance on the girl, and lips have whispered it: "to Me such soldiers".
Having come off a horse, it has politely approached to Gauhar and has closely looked in eyes and has understood, that Samarkand to him to not take and he will find here the death. The commander bent a head and has kissed hand of Gauhar. Having turned back to the soldiers, it has loudly shouted: "I have seen a pearl of Samarkand and is satisfied of what I seen!" The rumble of approval was carried by above the army. Gauhar, having straightened, painfully long stood, while from the hooked horizon last enemy soldier has not disappeared. Having seen the horsemen, it has joyfully screamed: "At last!" - and having swayed, has fallen backwards. And on not kissed her lips flew scarlet blood, by closed eyes have flown face of parents close, narrow, steppe, gardens and the city of Samarkand, and it was high in blue snow-white clouds floated. " The city is rescued!". The happy inspiration has flashed.
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)







